FALLACY LÀ GÌ

  -  
Các lỗi ngụy biện không rất nhiều dễ mắc phải mà còn rất khó phát hiện nay ra. Còn nếu không khắc phục, bạn thường ngụy biện sẽ dần dần quen tư duy theo lối mòn.

Bạn đang xem: Fallacy là gì


*
gia tốc mắc lỗi càng nhiều thì càng dẫn đến những hậu quả to phệ hơn, ví dụ như làm giảm chất lượng tranh luận, sứt mẻ tình cảm, hoặc có tác dụng xấu hình ảnh cá nhân.

1. Ngụy biện tấn công cá nhân (ad hominem)

Thay vì đàm luận vào chủ đề, người tranh luận lại sỉ nhục, hạ bệ, công kích đối tượng người dùng tranh luận bằng ngôn từ để làm giảm uy tín của họ. Các câu ngụy biện tấn công cá nhân thường thấy là “có làm cho được không mà nói”, “chưa làm cho được gì chỉ biết gõ phím thì nói gì ai”,…

Kiểu ngụy biện tấn công cá nhân này xuất hiện rất nhiều trong những cuộc tranh cãi trên mạng. Khi tranh luận, nhiều người không đàm đạo vào chủ đề chính mà chỉ chăm chăm mắng nhiếc, nhục mạ người khác.


2. Ngụy biện quẹt xấu (poisoning the well)

Nói điều không xuất sắc về người đang tranh luận với mình nhằm hạ uy tín của fan đó trước khi người đó gửi ra luận điểm của họ.

“Đừng nhờ A phụ mày tổ chức triển khai tiệc. Gu lựa chọn nhạc của chính nó tệ lắm!”

Trong lấy ví dụ như trên, tín đồ này đang mắc lỗi ngụy biện sứt xấu, giới thiệu một tin tức tiêu cực (có thể đúng hoặc sai) về A để gia công giảm đáng tin tưởng của A. Tổ chức một bữa tiệc còn bao gồm rất các khía cạnh khác chứ không chỉ là về lựa chọn nhạc hay. Cho dù A không có gu âm nhạc thì vẫn rất có thể hỗ trợ tổ chức triển khai tiệc được.


3. Ngụy biện bạo lực (ad baculum fallacy/ appeal to lớn force fallacy)

Thay vì chưng dùng lý lẽ, xúc tích và ngắn gọn thì lại dùng lời ám chỉ, rình rập đe dọa để bắt người đối thoại phải đồng ý với chủ ý của mình.

Nhân viên: “Thưa sếp, vì sao em cần làm thêm giờ nhưng lại không tồn tại thêm phụ cấp?”

Sếp: “Hoặc anh đồng ý làm, hoặc nghỉ ngơi việc, nuốm thôi.”

Người sếp trong lấy ví dụ trên đã phạm phải lỗi ngụy biện bạo lực, rình rập đe dọa đuổi việc anh nhân viên cấp dưới thay vày đưa ra vẻ ngoài logic. Mẫu mã ngụy biện này thường mở ra khi hai người tranh biện ở vào một quan hệ bất bình đẳng, chẳng hạn như người lớn-trẻ con, cấp cho trên-cấp dưới.

Người mắc lỗi ngụy biện này thường vì chưng thiếu kiên nhẫn, một phần còn do tư tưởng của “kẻ mạnh”, ỷ lại mình ở cụ trên để ép người kia chấp thuận ý kiến của mình.


4. Ngụy biện “bạn cũng vậy” (tu quoque fallacy)

Nhắc mang lại thiếu sót, khuyết điểm của người bàn cãi cùng để phủ định ý kiến hoặc giải thích của tín đồ đó. Hay thì khi phạm vào “tu quoque fallacy” sẽ phạm luôn “ad hominem” (công kích cá nhân).

A: “Gian lận như ông là sai.”

B: “Làm như ông chưa từng gian lận lúc nào vậy. Hồi đi học ông chẳng tảo cóp suốt, giờ đồng hồ nói được ai!

Thực hóa học thì câu hỏi anh ta gồm sai sót gì trong vượt khứ, gồm làm được gì hay không làm được gì trong thừa khứ đa số không tương quan đến tính súc tích đang tranh luận.


5. Ngụy biện trượt dốc (slippery slope fallacy)

Đưa ra đều suy diễn thiếu căn cứ về sau này để chứng minh một điều nào sẽ là sai. Người ngụy biện thường xuyên suy diễn một cách tùy tiện, thiếu địa thế căn cứ về một hậu quả trong tương lai, có tác dụng trầm trọng hóa vụ việc mà không bàn mang lại tính lô ghích của luận điểm đã gửi ra.

Bạn xin cha mẹ đi nghịch nhưng không được, với lý luận của công ty là:“Hôm nay cha mẹ mà quán triệt con đi, con sẽ mất hết chúng ta bè! Con có khả năng sẽ bị cô lập! Rồi con có khả năng sẽ bị ế cho tới già mang lại xem!”

A sở hữu bánh tới trường học, B hỏi xin A tuy nhiên A trường đoản cú chối: “Tớ quan yếu cho cậu bánh vì các bạn khác vẫn thấy và cũng xin tớ, như vậy tớ sẽ không hề miếng bánh nào để nạp năng lượng cả!”


6. Ngụy biện trắng-đen (black-or-white fallacy)

Bắt kẻ địch chỉ được lựa lựa chọn một trong nhì điều mà người ngụy biện chỉ ra rằng duy nhất, trong khi thực tế vẫn còn nhiều lựa chọn khác.

Thực tế còn cách khác để giải quyết và xử lý vấn đề trên. Chẳng hạn như bắt buộc nhà máy này sử dụng công nghệ thân thiện môi trường, thường xuyên áp dụng những biện pháp bảo đảm hệ sinh thái, đảm bảo an toàn môi trường theo tiêu chuẩn an toàn. Chẳng qua vị người có quyền lực cao này đang mong ngụy biện nhằm chối bỏ nhiệm vụ mà thôi.


7. Ngụy biện nghĩa vụ minh chứng (burden of proof)

Nếu một người cho rằng X là đúng, thì người đó phải phải minh chứng X là đúng, chứ không phải cứ khăng khăng X là đúng vì không ai chứng minh được X là sai.

A: “Các công ty khoa học nghiên cứu và phân tích ra rằng 80% người thao tác làm việc ở Mỹ ngán ghét các bước hiện trên của mình.”

B: “Con số 80% tự đâu ra?”

A: “Vậy hãy chứng tỏ tôi nói không nên đi.”

Đáng lẽ A yêu cầu là người chứng tỏ con số 80% chứ không phải chuyển nhiệm vụ cho B.


8. Ngụy biện lảng tránh chủ thể (avoiding the issue)

Thay bởi đi trực tiếp vào nhà đề bao gồm thì lại nói lòng vòng các vấn đề nhỏ nhặt xung quanh.

Ví dụ, công ty trường thông tin về việc tăng học phí. Tuy thế trong thông tin lại triệu tập vào việc đã cải thiện hệ thống mừng đón học phí, dễ dãi hơn mang đến học sinh bằng cách có thêm tài khoản ngân hàng, tạo thêm quầy thu, kéo dãn dài giờ làm,…


9. Ngụy biện loanh quanh (circular reasoning argument)

Thay bởi đưa ra tin tức mới, fan biện luận chỉ đang lặp lại các luận điểm cũ bằng phương pháp diễn tả khác, rất thiếu tính thuyết phục bởi chúng cần yếu tự bổ sung cập nhật cho nhau.

A: “D hoàn toàn có thể làm chứng cho tôi, tôi không còn lấy cuốn sách đó.”

B: “Sao tôi lại đề nghị tin D?

A: “Vì cậu ta là 1 người tốt. Tôi có thể làm triệu chứng cho cậu ấy.”


10. Ngụy biện dẫn chứng vụn vặt (anecdotal evidence fallacy)

Thay bởi đưa ra luận điểm và bởi chứng, thì lại đưa ra những tay nghề vụn vặt cá thể để làm cho cơ sở chưng bỏ vấn đề của fan khác.

A: “Hút thuốc rất ăn hại cho sức khỏe.”

B: “Ông nội của bản thân hút thuốc tuy thế vẫn khỏe khoắn có bệnh tật gì đâu.”

Không buộc phải dùng kinh nghiệm chủ quan, phiến diện của bản thân để có tác dụng cơ sở chưng bỏ luận điểm người khác. Kinh nghiệm tay nghề và hồ hết điều ta đang biết, đã từng qua không phải lúc nào cũng đủ bao quát cả trường phù hợp của người khác. Do đó, mong muốn đưa ra ý kiến có tính thuyết phục cao rất cần phải có ánh nhìn toàn diện, nhiều chiều, rất có thể dựa vào kinh nghiệm bản thân tuy thế phải cân nhắc và chọn lựa kỹ lưỡng.

*
Người tranh cãi nên giữ lại bình tĩnh, đánh giá lập luận, chủ thể một giải pháp khách quan, tránh phản bác theo cảm tính.

11. Ngụy biện lạm dụng quá vị thế/tác phong (appeal to lớn appearance and manner)

Thay do bàn vào chủ đề thì lại mang vai vế, tuổi tác, kinh nghiệm, …để nâng bản thân lên và hạ bệ đối phương.

A: “Anh ơi lý do trong vấn đề này ta cần giải quyết bằng cách X nhưng không làm cách Y mang lại tiện hơn?”

B: “Anh là sếp của em, em yêu cầu nghe anh, em biết gì mà ý kiến.”

Đây là đẳng cấp ngụy biện hơi thông dụng, nâng bản thân lên cùng hạ người khác xuống, nhiều lúc là đổi khác của ngụy biện công kích cá nhân (ad hominem).


12. Ngụy biện bù quan sát rơm (straw man)

Bóp méo (bằng giải pháp chế giễu, xuyên tạc, cách điệu hóa, thông tục hóa…) vấn đề của kẻ địch để tiến công nhận định của họ, nhằm cho thấy ý kiến của bản thân mình là “đúng đắn hơn”, “có lý hơn”.

A: “Tao cỗ vũ quyền được làm chủ cơ thể của phụ nữ, bọn họ nên tất cả quyền trường đoản cú quyết trong chuyện phá thai.”

B: “Phá thai thoải mái là làm thịt hại hàng loạt sinh mạng vô tội. Ngươi ủng hộ bài toán giết người hàng loạt à?”

Trong ví dụ như này, B đã cường hóa “phá thai” thành “giết fan hàng loạt” để dễ dàng phản chưng lại vấn đề của A cùng tấn công vấn đề của A là vẫn “ủng hộ việc giết người hàng loạt”.


13. Ngụy biện lợi dụng cảm hứng (appeal to emotion)

Đưa phần nhiều câu từ tiến công vào trọng tâm lý, đạo đức để khiến cho họ đồng ý luận điểm (đôi khi là thiếu logic) của mình.

Khi còn nhỏ, mỗi khi tôi kén ăn, cha mẹ tôi lại nói chuyện ngày xưa bần hàn thế nào, cơm trắng còn không có để ăn. Thật ra kia cũng là 1 trong những kiểu ngụy biện lợi dụng cảm xúc, khiến cho tôi đồng cảm với hoàn cảnh đói khổ những năm trước để chịu ăn cơm.

Xem thêm: Tổng Hợp Những Câu Đố Vui Hại Não Dân Gian Hay Và Hại Não Nhất

Ngụy biện lợi dụng cảm xúc đánh vào những trạng thái chổ chính giữa lý, cảm xúc khác nhau như ghen tuông tị, thù hận, yêu mến hại, hại hãi, tự hào, yêu mến,… Đôi khi các lập luận vô cùng vô lý, nhưng lại con fan lại rất đơn giản bị bỏ ra phối bởi xúc cảm nên loại ngụy biện này hay khá hiệu quả. Đó cũng là nguyên nhân mà ta phải luôn luôn giữ cái đầu lạnh, bình tâm đưa ra ý kiến, nhấn định của mình khi tranh luận.


14. Ngụy biện cá trích đỏ (red herring)

Đưa đều phát ngôn ko liên quan, dính dáng đến chủ đề đang rất được đề cập nhằm mục đích tiến công lạc hướng hay có tác dụng dừng cuộc tranh luận.

A: “Anh chưa hoàn thành quá trình tôi giao nữa à?”

B: “Sếp ơi công nhận bộ vest từ bây giờ anh mặc đẹp nhất thật đấy!”

B vẫn đánh lạc hướng khi bị A hỏi thăm về chuyện công việc bằng phương pháp khen A khoác vest đẹp.

A: “Gấu trúc đang mặt bờ vực tuyệt chủng, bọn họ cần phải gồm ý thức bảo đảm an toàn chúng!”

B: “Tại sao phải băn khoăn lo lắng về gấu trúc trong lúc vẫn có hàng vạn người vô gia cư, đói nghèo quanh đó kia?”

Trong lấy ví dụ như này, B thay vày đưa ra chủ kiến về vấn đề “gấu trúc tốt chủng”, anh ta lái vấn đề sang phía khác (người vô gia cư, tất yếu là không tương quan đến gấu trúc), sở hữu ý trách móc để khiến cho A cảm xúc tội lỗi, trường đoản cú đó tiến công vào vấn đề của A.


15. Ngụy biện trích dẫn thông tin ngoài văn cảnh (quoting out of context)

Trích dẫn lại một thông tin (chẳng hạn như một phát ngôn, nhấn xét, tài liệu nào đó) sinh hoạt dạng cắt xén, xuất xắc trích rút phát biểu ấy ra ngoài ngữ cảnh gốc, để lái vấn đề sang phía khác, gây cho tất cả những người đọc thứ tía hiểu nhầm.

Năm 2018, khi Luật bình an mạng nước ta được Quốc hội việt nam khóa XIV biểu quyết thông qua, nhiều bài báo mạng sẽ trích dẫn các quy định vào Luật an ninh mạng nhưng lồng ghép, giảm xén hoặc bịa đặt thêm số đông điều trọn vẹn không tất cả thật chỉ để kích động những người không mày mò kỹ phản đối ra quyết định này.

Ngụy biện trích dẫn tin tức ngoài văn cảnh rất cực nhọc phát hiện trường hợp như ta ko trang bị mang lại mình kỹ năng thật vững vàng vàng. Vì đó, luôn cảnh giác kiểm tra góc cạnh nguồn tin tức trên mạng. Lỗi ngụy biện này hoàn toàn có thể xem như là 1 trong biến thể quan trọng đặc biệt của ngụy biện bù chú ý rơm, những trang báo mạng thiếu hụt uy tín thường thực hiện để định hướng dư luận.


16. Ngụy biện lợi dụng đám đông (appeal to lớn the people)

Lợi dụng sự cỗ vũ của đám đông để đổi thay luận điểm của bản thân thành đúng, “lấy ý kiến số đông rồi giết chết thiểu số”.

Một cô gái nói với chúng ta trai của chính mình “Anh ơi tải cho em đôi giày đó nhé, các bạn của em đứa nào cũng đều có một đôi”.

Cô gái thuyết phục người bạn trai mua giày mới mang đến mình bằng phương pháp chỉ ra rằng nhiều bạn bè của cô ấy người nào cũng có đôi giày đó, nghĩa là việc mua đôi giầy đó là 1 trong điều đúng đắn, hợp lý mà người các bạn trai yêu cầu làm.

Rõ ràng vấn đề của ai đó được không ít người tán thành cũng không phải là đúng đắn. Vậy đề nghị đừng cấp tin đều gì đám đông chỉ ra rằng đúng, cần phải có thiết yếu kiến của bạn dạng thân và biết cách quan sát, học tập hỏi bổ sung cập nhật kiến thức.


17. Ngụy biện vin vào truyền thống lâu đời (appeal to the tradition)

Đưa ra phương pháp rằng trước giờ ai ai cũng làm vậy hoặc đông đảo tin điều đó là đúng, nên điều này đúng.

A: “Chúng ta nên đổi mới quy trình phân phối và áp dụng công nghệ để đẩy mạnh hiệu suất trong phòng máy.”

B: “Mặc kệ đi, đang mấy chục năm rồi cũng có sao đâu, yêu cầu gì chuyển đổi cho mệt!”

B cho rằng một quá trình sản xuất vẫn trải trải qua không ít chục năm phân minh sẽ là một trong những điều đúng đắn, phản chưng lại qui định của A rằng muốn thay đổi quy trình cung ứng và vận dụng công nghệ. Mặc dù nhiên, không phải cái gì mang tính truyền thống cũng giống hoàn toàn, mà nên phải phù hợp với điều kiện và bối cảnh hiện tại nữa.


18. Ngụy biện so sánh ẩu (faulty analogy)

So sánh hai điều chỉ hệt như ở một khía cạnh nhỏ tuổi chứ không thực sự sự tương đương để hoàn toàn có thể mang ra so sánh.

“Những fan mà bắt buộc không uống coffe sáng cũng chẳng khác gì hầu hết kẻ nghiện rượu.”

Việc so sánh người nghiện cà phê cũng giống như người nghiện rượu vào câu trên thiệt sự khôn xiết khập khiễng. Bởi vì lẽ, cụ thể rượu khiến ra tai hại lớn hơn cà phê rất nhiều, những người dân nghiện cafe không xứng đáng bị chỉ trích nặng nề như thế.

So sánh ẩu được cho phép kẻ ngụy biện chuyển làn cuộc tranh luận, bóp méo sự việc. Người vn thường bao gồm thói quen ví von, đối chiếu trong thảo luận và tranh luận. Tuy nhiên không phải những sự vật, hiện tượng lạ được có ra so sánh đều hoàn toàn tương đồng cùng với nhau. Trong tranh luận, nên quan tâm đến cẩn thận trước khi đồng ý một câu so sánh làm bằng chứng cho vấn đề của tín đồ khác.


19. Ngụy biện thống kê (statistical fallacy)

Đưa ra những bé số, thống kê sai, hoặc bịa ra phần đa số liệu theo ý muốn để tranh luận. Tư tưởng con tín đồ dễ bị thuyết phục vì chưng số liệu thống kê. Rộng nữa, mong muốn kiểm hội chứng mức độ trắng đen cũng cần mất không ít thời gian tra cứu hiểu, vì thế rất nhiều người lợi dụng điều này để củng nỗ lực độ đáng tin cho hình thức của mình.

Một ví dụ rõ rệt nhất chính là số liệu thống kê “huyền thoại” về các sinh viên xuất sắc nghiệp MBA tại Yale năm 1953. Đó là 3% sinh viên giỏi nghiệp đưa ra mục tiêu và viết xuống giấy phần đông sở hữu tài sản to hơn 97% không xác định mục tiêu trước.

Thống kê này được trích dẫn trong hàng trăm cuốn sách self-help nhằm chứng tỏ luận điểm “việc đặt mục tiêu rõ ràng có ảnh hưởng cực kỳ to lớn so với thành công của bạn.” thực tiễn thì chưa từng có nghiên cứu và phân tích nào như vậy được triển khai tại Yale cả.


20. Ngụy biện thiên vị (cherry picking fallacy)

Chỉ dùng những thông tin, khía cạnh bổ ích cho mình nhưng mà lờ đi số đông thông tin chưa được kiểm chứng, hoặc những tin tức gây ăn hại cho mình hay tạo ra lợi thế cho người đối thoại.

Một ví dụ nổi bật nhất của ngụy biện thiên vị là làm hồ sơ xin việc, bởi nó chỉ thể hiện ưu thế của fan xin bài toán và lờ đi những khuyết điểm. Phần đông các đơn vị tuyển dụng hầu hết biết điều ấy nên chúng ta chỉ dùng hồ sơ nhằm tham khảo, còn quyết định có tuyển hay không phải đợi sau khi gặp mặt trực tiếp để phỏng vấn.

*
có không ít lỗi ngụy biện rất thường xảy ra trong cuộc sống hàng ngày, nhưng lại hầu như họ không ý thức được điều đó.

Nên ứng đối như thế nào?

Đa phần những lỗi ngụy biện trên phần đa xuất phát từ các việc đuối lý, hoặc không xác minh rõ chủ đề chính là gì. Khi gặp mặt những trường phù hợp này, điều tiên quyết là bắt buộc giữ bình tĩnh. Chúng ta càng mất bình tâm thì sẽ càng dễ rơi vào cảnh cái “bẫy trọng tâm lý” của đối phương. Chỉ lúc bình tĩnh bạn mới hoàn toàn có thể đánh giá bán lập luận và minh chứng một cách chính xác, từ kia tìm ra phương thức ứng đối phù hợp.

Khi chỉ ra đều lỗi ngụy biện với đối đáp lại, cần chú ý lời lẽ tránh việc quá bộc trực nhưng trở bắt buộc cộc tính, bất lịch sự. Nguyên tắc số 1 khi đưa ra ý kiến trong giao tiếp, tranh luận rất cần phải có sự nhã nhặn, tôn trọng bạn đối thoại.

Xem thêm: Cách Chơi Game Trên Smart Tivi Cần Những Yếu Tố Gì, Cách Chơi Game Trên Tivi Sony


Kết

Như vậy ta vừa điểm qua đôi mươi lỗi ngụy biện thường gặp trong tranh biện của bạn Việt. Mong muốn qua nội dung bài viết này, bạn đọc sẽ phân biệt được những lỗi ngụy biện nhằm phần nào biết cách ứng đối lại cũng như hạn chế phiên bản thân mắc phải. Hãy làm cho những cuộc tranh cãi trở buộc phải nghiêm túc, ship hàng mục đích điều đình văn minh và học hỏi và chia sẻ những tri thức mới chúng ta nhé.


>> 5 bí quyết giúp cuộc tranh cãi nhẹ nhàng như nghe nhạc>> Đừng chỉ tin vào cảm xúc!>> phần lớn thủ thuật nên biết để có một cuộc bàn cãi văn minh